Packaging City

Packaging Design Knowledge Center

ไม้ขีดไฟ จะสว่างต่อไปจริงรึ…?

Packaging Thai Matchbox

Packaging City วันนี้จะย้อนรอยเรื่องน่ารู้ๆของไม้ขีดไฟกันหน่อยและกัน

                  ไม้ขีดไฟที่เราๆท่านๆ คุ้นเคย ณ วันนี้นั้นอาจจะมีแค่ยี่ห้อเดียวหรือสองยี่ห้อ แต่ในอดีตกาลนั้นมันมีเป็นสิบๆแบรนด์เลยก็ว่าได้

                  มาย้อนรอยไม้ขีดไฟกันสักนิดนะครับ ไม้ขีดไฟยุคแรกๆ ที่เข้ามาขายในเมืองไทยนั้นเข้ามาประมาณสมัยร.4 โดยเป็นไม้ขีดไฟจากประเทศสวีเดนบ้าง(บาทหลวงนำเข้ามา) หรือญี่ปุ่นบ้าง ซึ่งไม้ขีดไฟเหล่านี้จะมีตราสินค้าและสลากบนกล่องไม้ขีดไฟซึ่งเรียกกันว่า “หน้าไม้ขีดไฟ” Packaging Thai Matchbox02

                  ไม้ขีดไฟของญี่ปุ่นนั้นจะมีหน้าไม้ขีดไฟมากมายหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นรูปคน รูปสัตว์ รูปผลไม้ รูปดอกไม้ และจะมีคำว่า “MADE IN JAPAN” บอกไว้ข้างใต้นอกจากนี้ยังมีรูปทหารยืนถือธงช้างอยู่ข้างพระองค์และรูปช้างสองเชือกหันหน้าเข้าหาพระจุลมงกุฎหรือพระเกี้ยว ซึ่งเป็นตราประจำพระองค์ของรัชกาลที่ 5 ทั้งนี้และทั้งนั้นทั้งญี่ปุ่นก็ได้ทำ หน้าไม้ขีดไฟเป็น ภาพวาดของรัชกาลที่ 5 ทรงม้าในหลายๆแบบ โดยใต้รูปจะเขียนเป็นภาษาไทย ว่า “พระรบ” ซึ่งที่จริงแล้วน่าจะเป็นคำว่า “พระรูป” มากกว่าแต่เนื่องจากญี่ปุนคงเผลอลืมใส่เพราะคงไม่มีความรู้ภาษาไทยแน่ๆเลย

advertising001a

                  รูปบนหน้าไม้ขีดไฟหรือที่เรียกกันว่าศิลปะบนกลักไม้ขีดไฟยังมีอีกมาก ต่อมาในรัชกาลที่ 7 คนไทยก็สามารถผลิตไม้ขีดไฟเองได้ทำให้การนำเข้าไม้ขีดต่างประเทศลดลงในที่สุด โรงไม้ขีดในไทยยุคต้นๆได้แก่ บริษัทมิ่นแซจำกัด ผลิตตรานกแก้ว ตรารถกูบ , บริษัทตังอาจำกัด ผลิตตรามิกกี้เม้าท์ ตราแมวเฟลิกซ์, บริษัทไทยไฟ ผลิตตรา 24 มิถุนา เป็นรูปพระที่นั่งอนันตสมาคม เป็นที่ระลึกในการเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นระบอบประชาธิปไตย, บริษัทเอเชียไม้ขีดไฟจำกัด ผลิตชุด ก.ไก่ ข.ไข่ ซึ่งการผลิตหน้าไม้ขีดนี้ก็เพื่อให้ประชาชนที่ใช้ไม้ขีดไฟได้รับความรู้อีกทางหนึ่ง บริษัทสยามแมตซ์แฟ็กตอรี่ ภายหลังเปลี่ยนมาเป็นบริษัทไม้ขีดไฟไทย ผลิตตรา ธงไตรรงค์ ตราพระยานาค ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่ออีกรอบเป็นบริษัท จีไอเอฟ ไทยแมช จำกัด โดยมีคุณโดเมเน็ค มาสเฟอร์เรอร์ เป็นกรรมการผู้จัดการ

                  สิ่งน่ารู้หลังจากทางทีมงาน Packaging City ได้ลองวิเคราะห์ในมุมมองของ Packaging ไม้ขีดไฟแต่เดิมนั้น พบว่าในสมัยก่อนมีการใช้โฆษณาผ่านตัวกล่องไม้ขีดเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็น โฆษณาสินค้าและบริการ, โฆษณาประชาสัมพันธ์ เช่นให้ระวังโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ใช้ในการลงสมัครหาเสียง หรือแม้กระทั้งบอกความรู้สึกของประเทศไทยหรือเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ในตอนนั้น เช่น เปลี่ยนแปลงการปกครอง หรืออื่นๆ เป็นต้น ฉะนั้นสาเหตุที่ใช้กล่องไม้ขีดไฟเป็นการโฆษณาก็เพราะ เป็นเครื่องอุปโภคที่จำเป็นอย่างยิ่งในสมัยก่อน ทำให้บทบาททางการสื่อสารทางการโฆษณาผ่านกล่องไม้ขีดไฟมีประสิทธิภาพค่อนข้างดีและราคาถูก

                  ข้อสังเกตต่อมาคือ ปัจจุบันเมื่อเทคโนโลยีได้สร้างศัตรูตัวฉกาจของไม้ขีดไฟเข้ามา นั่นคือ “ไฟแช็ค” มันสร้างความสะดวกสบายมากขึ้น พกพาก็ง่ายขึ้น มีลวดลายที่ทันสมัย หรือแม้กระทั้งเพิ่ม function ที่อำนวยความสะดวกอื่นๆอีกมากมายซึ่งไม้ขีดไฟสู้ไฟแช็คไม่ได้เลย แต่มีอยู่เรื่องนึงที่ไฟแช็คคงต้องกลับไปคิดหนักๆ ก็คือ ทำอย่างไรให้ Packaging รีไซเคิลได้ง่าย

ถ้าทำได้ “วันนั้นไม้ขีดไฟจะสว่างไสวแค่เพียงในความทรงจำเท่านั้น”

Filed under: Packaging Strategy, , , , ,

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: